کتابی که اینجا معرفی میکنم، مجموعه کاملی از اشعاری که استاد محمدرضا شجریان و همایون شجریان در آثارش استفاده کرده و شامل اطلاعات زیر است:
مهمترين محتويات و قابليتهای اين فايل عبارتند از:
1. متن كامل اشعار سروده شده و نام شعرا
2. آهنگساز، دستگاه موسيقايی، سال اجرا، و سال انتشار هر آلبوم
3. فهرستهای الفبايی به تفكيك آوازها و تصانيف براي كليه قطعات و آثار
4. فهرست كلی قطعات اجراشده قديمی در راديو (برنامه گلهای تازه و ...)
5. فعال بودن bookmarkها و لينكها در فايل PDF
• لينك به صفحات آلبومها از صفحات فهرست آلبومها
این کتاب هر چند مدت به روز و کامل میشود. شخص خوش ذوقی به نام میرمهدی زحمت بسیاری کشیده است و این مجموعه را با حوصله و سلیقه تهیه کرده است.
امروز مصاحبه استاد رو با بی بی سی دیدم. مطمئنم بسیاری از شما دوستان هم اون رو دیدید. اگر به علت ارسال پارازیت و یا فیلترینگ (که هر دواز توانمندیها و افتخارات جمهوری اسلامیست) نتوانستید این مصاحبه رو ببینید. میتوانید از اینجا دانلود کنید. از bbc هم به خاطر تهیه این برنامه ممنونم. ضمنا هفته دیگه در نزدیکی ما استاد کنسرت داره جای شما خالی.
پی نوشت : به علت ترافیک بالایی که به علت دانلود زیاد لینکهای فوق به وجود آمده متاسفانه مجبورم لینک های مربوط به Dropbox رو بردارم و از دوستان میخواهم که از لینک رپید شر استفاده کنند.
پرویز مشکاتیان رفت. به همین سادگی بزرگمردان موسیقی وفرهنگ کشورمان را ازدست میدهیم. از زمانی که موسیقی را شناخته ام آثار مشکاتیان را میپسندیدم. با لذت شنیدن آثار او بزرگ شده ام، آثار بزرگی مثل نوا، دستان، بر آستان جانان، دودعود و دهها اثر دیگر.
یادم میاید در دوران نوجوانی در حالی که در کنار پدرم در ماشین نشسته بودیم و از شنیدن "نوا"ی مشکانیان و شجریان لذت میبردم از پدرم پرسیدم ممکن هست که روزی این خلاقیت مشکاتیان روزی خاموش شود و ایده جدیدی برای ساخت چنین شاهکارهایی نداشته باشد؟ آن روز پدرم میگفت چون خودت این استعداد را نداری چنین تصوری میکنی، ولی برای کسی مانند او چنین اتفاقی نخواهد افتاد. ولی.. نمیدانم چه بگویم و اسمش را چه بگذارم. دست روزگار؟ سیاست های حکومت؟ اختلافات سنتی میان هنرمندان سنتی؟ هر چه بود بعد از چند سال مشکاتیان را از ما گرفت. خیلی پیش از چنین روزی که جسمش را به خاک میسپاریم. همه علاقمندان موسیقی سنتی از اختلاف بین شجریان و مشکاتیان خبر دارند. گرچه سال گذشته خبر رفع این کدورت و امکان اجرای کارهای مشترک این دو بزرگوار خوشحالمان کرد، ولی مشکاتیان زمانی برای این مهم نداشت.
فارغ از تمام بحث ها و حرف و حدیث و فارغ از علل اصلی چنین اختلافاتی که همیشه گریبان موسیقی ما را گرفته است، به نظر من یک هنرمند باید رسالتی در خود احساس کند و خود را سرمایه و معدنی گرانبها برای ملتش بداند. معدنی که خود و دیگر هنرمندان هم عصر باید به کمک یکدیگر آن را بکاوند. متاسفانه یکی پس از دیگری چنین سرمایه هایی را از دست میدهیم. تا کی باشد که مادر میهن دوباره شجریان و مشکاتیانی را هم عصر هم بزاید.
خداوندا! ماهها و سالهاست که خبر بد میشنوم و روحم در حسرت شنیدن خبری مسرت بخش میسوزد. راستی شما چنین حسی ندارید؟
این قطعه محزون از آلبوم سرو آزاد با صدا و اجرای مشکاتیان، حرف دل ماست.
امشب همه غمهای عالم را خبر کن! بنشین و با من گریه سر کن، گریه سر کن ای میهن ، ای انبوه اندوهان دیرین ای چون دل من ، ای خموش گریه آگین در پرده های اشک پنهان ،کرده بالین ای میهن ،ای داد از آشیانت بوی خون می آورد باد بربال سرخ کشکرت پیغام شومی است آنجا چه آمد بر سر آن سرو آزاد؟ ای میهن ، ای غم چنگ هزار آوای بارانهای ماتم در سایه افکند کدامین ناربن ریختخون از گلوی مرغ عاشق؟ مرغی که می خواندمرغی که می خواستپرواز باشد … ای میهن ،ای پیر بالنده ی افتاده، آزاد زمینگیر! خون می چکد اینجا هنوز از زخم دیرین تبرها . ای میهن! در اینجا سینه ی من چون تو زخمی است . در اینجا، دمادم دارکوبی بر درخت پیر می کوبد، دمادم
ه . ا . سایه
و این هم قطعه ی پرشور "جامه دران" از ایشان (آلبوم افشاری مرکب- آواز: بسطامی)، از دقیقه 2 به بعد چهارمضراب زیباییست، تو گویی دونوازنده مینوازند.
خبر: محمدرضا شجریان استاد بزرگ موسیقی آواز ایران طی گفتگویی تلفنی با بی بی سی گفت: به حق و حقوق من تجاوز نکنید، هر گاه صدای من را در تلویزیون پخش می کنید ، تمام بدنم می لرزد و احساس شرم می کنم ، صدای مرا از این رسانه پخش نکنید ، این صدای همان خس و خاشاک است
وی ادامه داد که این صدا و سرودها در سال 57 و 58 و بخاطر حرکت بزرگ مردم ایران بود ولی این سرودها را به صورت مردمانی که من برای آنها خوانده ام و به خواستشان توجه نمی شود می زنند
شجریان که با بی بی سی صحبت می کرد با عصبانیت و موکدا گفت: این صدای خس و خاشاک است و هیچ حقی برای پخش آن ندارند
ظاهرا اشاره این استاد بزرگ آواز ایرانی به سخنان چند روز پیش احمدی نژاد بود که مردم حاضر در راهپیمایی ها علیه خود را خس و خاشاک و اراذل و اوباش نامید
همراه شو عزیز/همراه شو عزیز تنها نمان به درد/کین درد مشترک هرگز جدا جدا/درمان نمی شود دشوار زندگی/هرگز برای ما بی رزم مشترک/آسان نمی شود تنها نمان به درد/همراه شو عزیز همرا شو/همراه شو همراه شو عزیز همراه شو عزیز تنها نمان به درد/کین درد مشترک هرگز جدا جدا/درمان نمی شود
شعر زیر شعر زیبا و غریبی از سهراب سپهری است، که شاید اگر محسن نامجو آن را نمیخواند، کشفش نمیکردم. البته طبع لطیف دوست عزیزم عباس نیز در این میان کمک بزرگی بود. این شعر کوتاه گویای چیزی شبیه مکاشفه دارد که دمی و آنی برای سهراب حاصل شده. میخواستم بیشتر در مورد این شعربنویسم که کمی سواد مانع شد. عجیب اینکه تفسیر و توضیحی هم در مورد این شعر در اینترنت پیدا نکردم. دوستان خوش ذوق مددی!
آنی بود، درها وا شده بود.
برگی نه، شاخی نه، باغ فنا پيدا شده بود.
مرغان مکان خاموش، اين خاموش، آن خاموش، خاموشی گويا شده بود.
آن پهنه چه بود: با ميشی، گرگی همپا شده بود.
نقش صدا کم رنگ، نقش ندا کم رنگ، پرده مگر تا شده بود؟
همیشه از کارهای بتهوون لذت می برم. یادمه چهارم دبیرستان بودم که یکی از دوستان برای معرفی موسیقی کلاسیک سمفونی 5 بتهون رو داد. از اون به بعد طرفدار پرو پا قرص بتهوون شدم. حتی موقعی که برای کنکور میخوندم هم بتهون همراهم بود. کارهاش پر ابهت و تحسین برانگیزه و توصیه اکید دارم کسانی که دنبال دوای اعتماد به نفس میگردند، حتما چند دوز از کارهای بتهوون رو امتحان کنند. بدون اثر جانبی و کاملا موثر!
سمفونی 5
سمفونی 9
کنسرتو پیانوی 5
اورتور اگمونت
2 هفته پیش برای اولین مصاحبه کاری به یکی از شرکتهای نزدیک محلمون میرفتم و موج رادیو روی Classical WETA تنظیم بود. این رادیو عمدتا موسیقی کلاسیک پخش میکنه و اون روز صبح کنسرتو پیانوی 5 بتهوون رو گذاشته بود. احساس خیلی خوبی پیدا کردم و با اعتماد به نفس کامل رفتم برای مصاحبه.
تنیجه؟
خوب معلومه کار رو گرفتم.
این کلیپ رو ببینید قسمت اول کنسرتو پیانوی 5 هست که به زیبایی اجرا شده :
سبک جدید دیدن کنسرت که البته فکر میکنم صدا و سیمای خودمون نمیتونه نشون بده چون ساز رو توش نشون میده و گلدون و شمع هم نذاشته. ولی خارج از شوخی نو آوری جالبیه خصوصا که چهره پردازی ها هم با دقت انجام شده. با تشکر از دوست گرامی، خانم تسلیمی از سنگاپور.
روبات آسیمو که محصول شرکت هونداست. اینبار ارکستری در آمربکا را رهبری کرد. آیا این آغاز عصر سلطه روبات ها بر انسان نیست؟ در واقع فکر کنم این اولی نباره که اینطور آشکارا روبات انسان رو رهبری میکنه!
قبلا این پست رو اینجا نوشته بودم ولی فایلش رو از youtube برداشتند. حالا دوباره میتونید اینجا ببینیدش. البته میشد بهتر از این هم اجرا بشه ولی بهر حال بهتر از هیچیه!
توضیح : ظاهرا مطلبی که در مورد شاعر این شعر نوشته ام اشتباه است و شاعر آن "برزین آذرمهر" است. در بخش نظرات این نوشته توضیحی از ایشان (یا از طرف ایشان) درج شد که بهتر دیدم در متن این پست قرار گیرد:
کوششی در رفع یک سوء تفاهم
شعر «رزم مشترک» (همراه شو رفیق) از جمله شعرهای مجموعهی «بپا خیز ایران من» سرودهی برزین آذرمهر (جعفر مرزوقی) است که نخستین بار در سال ۱۳۵۵ به همت انتشارات «ارانی» در خارج از کشور، و بعدها، در سال ۱۳۵۸ توسط «نشر صلح» به سرپرستی آقای ناصر مؤذن در ایران منتشر گردید. این شعر همان زمانها ـ البته بی آنکه من در جریان آن قرار بگیرم ـ به ابتکار هنرمند چیرهدست، پرویز مشکاتیان و با هنرمندی استاد شجریان بهصورت سرود رزمی درآمد و امروز شاهد اجراهای دیگری نیز از آن هستیم. علاوه بر آن، شعر «محبوب من وطن» با آواز شهرام ناظری و شعر دیگری نیز از همین مجموعه، آنگونه که در سایت رسمی زندهیاد مشکاتیان آمده است، برای تنظم آهنگ «پیروزی» مورد استفادهی استاد قرار گرفته است.
از آنجا که شعر «رزم مشترک» و اساساً خود مجموعهی «بپا خیز ایران من» تا مدتها به شاعر پرآوازهی ما، سیاوش کسرایی نسبت داده میشد و حتی اینجا و آنجا به نام او به چاپ هم رسید، بنا به توصیهی برخی دوستان، بهتر دیدم یادداشت کوتاهی همراه این شعر کنم و بدین ترتیب بکوشم تا شاید به این توهم سرسخت، ریشهدار و حتی گاه آزاردهنده که هنوز که هنوز است پایداری نشان میدهد، پایان بدهم.
بهگمان من شما هم همچون من، بر این باورید که به هیچ وجه گوارا نیست که شاعر اثری، هر بارخود را در وضعیتی بیابد که مجبور باشد دلیل و مدرک بیاورد تا ثابت کند شعری که خود او سروده، متعلق به دیگری نیست و تازه همیشه موفق هم نباشد! بیشک شما بهتر از من می دانید که درافتادن با توهمی که بر اثر نفوذ برخی از رسانههای گروهی جا باز کرده و گسترش یافته، کار چندان سادهای نیست؛ مگر آنکه با سلاح برابر به جنگ آن رفت. دلیل رویکرد من به شما این است.
در ضمن به آنهایی که شک و یقینشان در این مورد، نیرومندتر از آن است که آمادهی پذیرش چیزی غیر آن باشند، پیشنهاد میکنم دست کم به فهرست مجموعه شعرهای زندهیاد سیاوش کسرایی، از انتشارات «نشر کتاب نادر»، سال ۱۳۸۴، مراجعه کنند و اگر در آن، اثری از مجموعهی شعر «بپا خیز ایران من» و یا شعرهایی که از این مجموعه به آن شاعر پرآوازه نسبت داده میشود، یافتند؛ بر باور خود اصرار ورزند!
با احترام و سپاس جعفر مرزوقی (برزین آذرمهر)
********
برای اولین بار و پس از بیست و هشت سال : شاعر تصنیف " همراه شو عزیز ... " مشخص شد !
این روزها که ائتلاف اصلاح طلبان برای انتخابات پیش روی مجلس شعر حماسی و نوستالژیک "همراه شو عزیز کاین درد مشترک هرگز جدا جدا درمان نمی شود ! " را به یاری طلبیده و این شعر را به عنوان شعار انتخاباتی خود برگزیده است ؛ بهتر دیدم " همراه شو عزیز ... " را که با موسیقی سحر انگیز استاد پرویز مشکاتیان و آواز جاودانه ی استاد شجریان در خاطره ها مانده است را بهتر بشناسیم .
حرکت های انقلابی هنرمندان جوان موسیقی ایرانی تقریبا از سال های آغازین دهه 50 شکل گرفت ؛ از دل نهادی به ناممرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایرانیو در ذهن و مضراب و حنجره شاگردان نورعلی خان برومند و عبدالله دوامی!
حسین علیزادهدر روزهای تاریک سال 56 قطعه "حصار" را در یادبود زندانیان سیاسی رژیم شاه در چهارگاه ساخت. تصنیف زیبای "برادر بی قراره" با مطلع" شب است و چهره میهن سیاهه / نشستن در سیاهی ها گناه" هم از موسیقی های انقلابی است که توسطمحمدرضا لطفیدر توصیف سیاهی آن روزها ساخته شد. پرویز مشکاتیانهم " رزم مشترک" را با مطلع " همراه شو عزیز تنها ممان به درد / کاین درد مشترک / هرگز جداجدا درمان نمی شود " ساخت. محمدرضا شجریان نیز که از شاگردان مکتب برومندبود ، با گروه های انقلابی آن روز هم نوا شد.
بسیاری از موسیقی دانان زبده آن روزگار گردهم آمدند و قطعات و ترانههایی را تصنیف کردند تا دوشادوش مردم به پا خاسته باشند . همین روزها بودکه هنرمندان موسیقی ایرانی،تصمیم گرفتند کانونی به نام " چاووش " تشکیل دهند
جلد آلبوم چاووش 2 که خود به خوبی فضای حماسی آن سالها را نشان می دهد.
کانون چاووش را بزرگان امروز موسیقی ایرانی و ادبیات ما و جوانان مصمم آن روزگار بنا کردند وطیاین رخداد بزرگ هنری ، ده ها اثر باشکوه در قالب ۱۲ حلقه نوار بهعلاقمندان موسیقی عرضه شد که در هریک از این قطعات نقطه عطف بزرگی درموسیقی امروز ما به شمار می آید. خوانندگانی چونشهرام ناظری، صدیق تعریف، بیژن کامکاربا حضور هنرمندانه در چاووش بیشتر شناخته شدند و با خلق آثاری زیبا و دلنشین گام های نخست هنری خود را برداشتند.
آلبوم اول این گروه با نام " به یاد عارف" در تابستان 1357 منتشر شد. این آلبوم ترکیبی از موسیقیمحمدرضا لطفی، صدای محمدرضا شجریان و اشعار هوشنگ ابتهاجبودکه محتوای موسیقاییاش درباره عارف قزوینی موسیقی دان و تصنیف ساز مشهوردوره قاجار است. "چاووش 2 " بیدرنگ پس از پیروزی انقلاب اسلامی و "چاووش3 " ابتدای جنگ وارد بازار شد . چاووش 2 و 3 سرودهایی است انقلابی کهاحساسات اجتماعی ناشی از انقلاب و روحیه سیاسی مردم در آن دوره را به خوبیبازتاب میدهد. اما چاووش شماره یک به طور غیرمستقیم و البته بسیارریشهایتر، متناسب با افکار انقلابی مردم است.
تصنیف رزم مشترک یا همان " همراه شو عزیز " نیز اولین تصنیفآلبوم "چاووش هفت " است که ساخته استاد پرویز مشکاتیان و اجرا شده یمحمدرضا شجریان و گروه عارف بوده و به مناسبت اولین سالگرد انقلاب اسلامیدر سال 1358 منتشر شد .
اما نکته ی مهم درباره این تصنیف آن است که در تمامی این سالهاو در تمامی مجامع و همچنین در جلد آلبوم نیز از فردی با نام " برزینآذرمهر " به عنوان شاعر این اثر نام برده می شد. " برزین آذر مهر" نامی بود که در تمامی این سالها هیچ اثردیگری از او دیده نمی شد و همینامر سبب شده بود احتمال نام مستعار بودن این نام را بیش از بیش افرایش دهد .
در طی روزهای گذشته و به بهانه ی مطرح شدن دوباره این نام و شعر اثر ازطریق دوست عزیز و بزرگواری که از نزدیکان استاد مشکاتیان هستند پی گیر اینماجرا شدم و با بیان شباهت های فراوان شعری بین این شعر و دیگر سروده هایخود استاد مشکاتیان از ایشان خواستم که شاعر " همراه شو عزیز" را معرفی کنند .
استاد مشکاتیان پس از بیست و هشت سال لب به سخن گشود و مشخص شد شاعر این شعر حماسی خود پرویز مشکاتیان بوده است ...
همراه شو عزیز/همراه شو عزیز تنها نمان به در/کین درد مشترک هرگز جدا جدا/درمان نمی شود دشوار زندگی/هرگز برای ما دشوار زندگی/هرگز برای ما بی رزم مشترک/آسان نمی شود تنها نمان به در/همراه شو عزیز همرا شو/همراه شو همراه شو عزیز همراه شو عزیز تنها نمان به در/کین درد مشترک هرگز جدا جدا/درمان نمی شود
قبلا یکی از زیباترین بازیهای چارلی چاپلین رو در فیلم دیکتاتور بزرگ اینجا گذاشته بودم. به مناسبت سال گرد درگذشت این مرد بزرگ (25 دسامبر) یکی دیگه از کارهای زیباش که به علت اشاعه فساد! در تلویزیون سالهاست که ندیدیم رو ببینید . نام آهنگ رقص مجار 5 اثر برامس.
تازهترين اثر شهرام ناظري بهعنوان يكي از بهترين سيديهاي سال جهان معرفي شد.
روزنامهي بوستون گلوب چاپ آمريكا در گزارشي با عنوان شعر مولانا در حركت،به بررسي تلاشهاي شهرام و حافظ ناظري براي زنده نگهداشتن اشعار مولاناپراخته است.
اين روزنامه در گزارشي آورده است،يكي از غمانگيزترين و در عين حال مسحوركنندهترين آلبومهاي سال 2007،شور رومي است كه قصيدههايي از اين شاعر صوفي قرن سيزدهم را شامل ميشود وبهمناسبت هشتصدمين سالروز تولد او سروده شده است.
موتيفهايايراني سوگورانه آن زيبا، خارقالعاده و سمفونيك هستند كه با آوازهايمتنوع شهرام ناظري اجرا شدهاند كه تصنيفهاي آن الهام گرفته از حافظناظري، پسر شهرام ناظري است.
بوستون گلوب درادامه آورده است: شهرام ناظري نخستين خوانندهاي است كه در موسيقي كلاسيكايراني، اشكال جديدي از آهنگهاي برگرفته از اشعار مولانا را خلق ميكند،اشعاري كه مضامين آن خروج از خويشتن و دل كندن از ماديات و رسيدن به صلح وامنيت است.
در آلبوم شور رومي حافظ ناظري بابهرهگيري از تكنيكهاي موسيقي غربي براي ساخت تصنيفهاي شعر پدرش بهرهگرفت. نتيجه آن بسيار شگفتانگيز و خيرهكننده است كه با اندوه عرفاني وهدفمند آن آغاز ميشود.
آهنگ ايوان مدائن يك داستان معروف و جذاب است كه گويي مستقيما از نسخهي خاورميانهيي سمفوني دنياي جديد گرفته شده است.
آلبوم شور رومي با يك فضاي سنگين آميخته از احساسات و شوق آغاز ميشود و تا هنگامي كه به پايان جذاب آن ميرسد، هيجانانگيز !
یره گه کار مو و تو دره بالا می گیره ذره ذره دره عشقت تو دلم جا می گیره روز اول به خودم گفتم ایم مثل بقی حالا کم کم می بینم کار دره بالا میگیره چن شبه واز مو دوزم چشمامه تا صبحه به چخت یا بیک سم بی خودی مات ممنه را می گیره چن شبه واز مث چل سال پیش از ای مرغ دلم تو زمستون بهنه سبزه و صحرا می گیره تا سحر جل مزنم خواب به سراغم نمیه هی دلم مثل بچه بهنه ی بیجا می گیره موگومش هر چی که مرگت چیه ؟ کوفتی نمگ عوضش نق مزنه ذکر خدایا می گیره پیری و معرکه گیری که مگن حال موی دره کم کم ای کتاب صفحه پینجاه می گیره هر که عاشق مشه پنهون مکنه مثل اویه که سوار شتر و پوشتشه دولا می گیره پشتشه دولا میگیره
